Xidmət
Parazitologiya: parazitar xəstəliklərin diaqnostikası və müalicəsi
Kim qəbul edir: Dr. Xatirə Aslanova, həkim infeksionist-parazitoloq
Qısa cavab
Parasitus-da bağırsaq, toxuma və dəri parazitləri ilə bağlı şikayətləri həkim infeksionist-parazitoloq qiymətləndirir. Diaqnoz nəcis analizi, perianal lent testi, qanın seroloji testləri və ümumi qan analizi ilə dəqiqləşdirilir. Müalicə yalnız törədici təsdiqləndikdən sonra, yaşa və çəkiyə uyğun təyin olunur.
Hansı parazitar xəstəliklərlə müraciət edirlər
Hansı əlamətlər parazitlərlə bağlı ola bilər
- Uşaqlarda gecə qaşınması, yuxusuzluq, diqqətin zəifləməsi, əsəbilik
- Səbəbsiz halsızlıq və tez yorulma, çəki artmaması və ya kəskin arıqlama
- Qarın ağrıları, ürəkbulanma, ağızdan su gəlməsi
- Dəri səpgiləri və qaşınma, diş qıcama (xüsusilə gecələr)
Bu əlamətlər başqa xəstəliklərdə də olur. Parazitin olub-olmadığını yalnız analiz göstərir.
Müayinə necə aparılır
- Həkim qəbuluŞikayətlər, qidalanma (çiy ət və balıq, pasterizə olunmamış süd), ev heyvanları, səfərlər, ailədə oxşar şikayətlər soruşulur, klinik müayinə aparılır.
- Nəcis analiziParazit yumurtaları və kistlər axtarılır.
- Perianal lent testiEnterobioz şübhəsi olduqda aparılır və 3 dəfə təkrarlanır.
- Qanın seroloji testləriLyamblioz, toksoplazmoz və exinokokkoz üçün IgM və IgG anticisimləri yoxlanılır. Bundan əlavə ümumi qan analizi və lazım olduqda IgE təyin edilir.
- Lazım olduqda USMMəsələn, qaraciyərdə exinokokk kistası şübhəsi olanda.
- MüalicəDiaqnoz təsdiqləndikdən sonra törədiciyə yönəlik (etioloji) müalicə təyin olunur. Dərman və doza xəstənin yaşı, çəkisi, yanaşı xəstəlikləri və allergik anamnezi nəzərə alınmaqla seçilir.
- Ailə üzvləri və nəzarətBəzi parazitlərdə, məsələn enterobiozda, ailə üzvləri də müalicə olunur. Nəzarət analizinin lazım olub-olmadığını və vaxtını həkim müəyyən edir.
Uşaqlarda xüsusi yanaşma
Uşaqlar bağça və məktəb mühitində parazitlərə daha tez yoluxur. Erkən aşkarlama və düzgün müalicə inkişafdan geri qalmanın qarşısını almağa kömək edir. Uşaq qəbulu yaşa uyğun aparılır: dərman forması və dozası uşağın yaşına və çəkisinə görə seçilir, balaca xəstələrin qorxmadan qəbul olunmasına xüsusi diqqət yetirilir.
Klinik təcrübədən
Klinikanın təcrübəsində nadir hallar da qeydə alınıb: oynaqda yerləşən exinokokk kistası və balaca xəstədə visseral leyşmanioz. Hər iki xəstə klinikada müalicə alıb.
Kim qəbul edir
Dr. Xatirə AslanovaBaş həkim, həkim infeksionist-parazitoloqHəkim profiliDr. Xatirə Aslanova, baş həkim, həkim infeksionist-parazitoloq. Bütün növ parazitar xəstəliklər onun əsas ixtisas sahəsidir: askaridoz, lyamblioz, enterobioz, teniarinxoz, exinokokkoz, toksoplazmoz, leyşmanioz, trixinelloz. Həkim profili
Sual-cavab
Uşaqlarda parazit niyə xüsusi risk yaradır?
Uşaqlar bağça və məktəbdə bir-biri ilə yaxın təmasda olur, əllərini həmişə vaxtında yumurlar və oyuncaqları ağıza aparırlar. Ona görə də parazitlərə daha asan yoluxurlar. Erkən aşkarlama və düzgün müalicə inkişaf gecikmələrinin qarşısını almağa kömək edir.
Parazit tapılsa, bütün ailə müalicə olunmalıdırmı?
Bu, parazitin növündən asılıdır. Qıl qurdunda (enterobioz) həmin evdə yaşayan bütün ailə üzvləri və uşağa qulluq edən şəxslər eyni vaxtda müalicə olunur, yataq dəstləri isə isti suda yuyulur. Digər parazitlərdə ailə üzvlərinin müayinəsi və müalicəsi həkimin qərarı ilə aparılır.
Parazit əleyhinə dərmanı «profilaktika üçün» içmək olarmı?
Xeyr. Analizlə təsdiqlənməmiş parazit üçün dərman qəbulu şikayətin əsl səbəbini gizlədə bilər. Dərmanın düzgün seçilməsi üçün əvvəlcə törədici müəyyənləşdirilməlidir.
Bağırsaqları «təmizləmək» (hidrokolonoterapiya) parazitlərdən qurtulmağa kömək edirmi?
Xeyr. Bağırsaq parazitlərinin çoxu nazik bağırsağın yuxarı hissələrində yaşayır. Yoğun bağırsağın su ilə yuyulması oraya çatmır və parazitləri aradan qaldırmır. Prosedur bağırsağın normal mikroflorasını poza bilər, ishal və digər ağırlaşmalara səbəb ola bilər. Mayo Clinic-in məlumatına görə bu cür «təmizləmə»nin faydası sübut olunmayıb. Riskləri isə susuzlaşma, elektrolit balansının pozulması, infeksiya və düz bağırsağın zədələnməsidir. Parazitar xəstəlik analizlə təsdiqlənir və törədiciyə yönəlik dərmanla müalicə olunur.
Mövzuya aid videolar
Videolar YouTube-da açılır.
