Parazitar xəstəliklər
Askaridoz
Qısa cavab
Askaridozu iri bağırsaq qurdu olan askarid (Ascaris lumbricoides) törədir. İnsan torpaqla çirklənmiş əl, meyvə-tərəvəz və qida vasitəsilə yoluxur. Yetkin qurd nazik bağırsaqda yaşayır, sürfələri isə inkişaf zamanı ağciyərdən keçir. Diaqnoz nəcisdə askarid yumurtalarının aşkarlanması ilə qoyulur.
Necə yoluxur
Askarid yumurtaları insan nəcisi ilə torpağa düşür və orada yetişir. Yuyulmamış meyvə-tərəvəz, çirkli əllər və torpaqla çirklənmiş qida vasitəsilə ağıza düşən yumurtadan bağırsaqda sürfə çıxır. Sürfələr qan dövranı ilə ağciyərə keçir, oradan yenidən bağırsağa qayıdıb yetkin qurda çevrilir.
Əlamətlər
- Qarın ağrısı
- Ürəkbulanma və qusma, ishal
- Halsızlıq
- Uşaqlarda boy və çəki geriliyi
- Sürfələr ağciyərdən keçən dövrdə öskürək mümkündür
Az sayda qurd olanda əlamət olmaya bilər. Ən təhlükəli ağırlaşma çoxlu qurdun bağırsaq mənfəzini tutmasıdır. Bu, təcili yardım tələb edir.
Diaqnostika
- Nəcis analizində askarid yumurtalarının aşkarlanması
- Bəzən yetkin qurd nəcislə və ya qusma ilə xaric olur
Nəcis analizi, ümumi qan analizi, həkim infeksionist-parazitoloq qəbulu.
Müalicə prinsipi
Diaqnoz təsdiqləndikdən sonra parazit əleyhinə dərman təyin olunur. Ağırlaşma şübhəsi (güclü qarın ağrısı, qusma, qazların və nəcisin xaric olmaması) olarsa, cərrahi müayinə lazım olur.
Profilaktika
- Meyvə-tərəvəzi yaxşı yumaq
- Torpaqla işdən sonra, yeməkdən əvvəl əlləri yumaq
- Uşaqların torpaqla oynadıqdan sonra əllərini yumasına nəzarət etmək