Parazitar xəstəliklər
Lyamblioz (giardioz)
Qısa cavab
Lyambliozu mikroskopik birhüceyrəli parazit Giardia lamblia (Giardia duodenalis) törədir. Parazit nazik bağırsağın yuxarı hissələrində məskunlaşır. İnsan çirklənmiş su, qida və əllər vasitəsilə yoluxur. Əsas əlamətləri pis iyli, sulu, yağlı ishal, köp və qarın ağrısıdır. Diaqnoz nəcisdə parazitin və ya onun DNT-sinin aşkarlanması ilə qoyulur.
Necə yoluxur
Lyambliya kistaları xəstə insanın və ya heyvanın nəcisi ilə xaric olur, suda və ətraf mühitdə uzun müddət qala bilir. Yoluxma çirklənmiş su, yuyulmamış qida və çirkli əllər vasitəsilə baş verir. Uşaq kollektivlərində xəstəlik bir uşaqdan digərinə asanlıqla keçir.
Əlamətlər
- Pis iyli, sulu, yağlı ishal
- Qarın ağrısı və köp (meteorizm)
- Ürəkbulanma, iştahsızlıq
- Yorğunluq
- Bəzi xəstələrdə allergik dəri reaksiyaları
- Uşaqlarda susuzlaşma (dehidratasiya) və inkişaf geriliyi riski
- Bəzi insanlarda xəstəlikdən sonra müvəqqəti laktoza dözümsüzlüyü
Bəzi insanlarda heç bir əlamət olmur. Müalicə olunmayan lyamblioz xroniki formaya keçə bilər.
Diaqnostika
Əsas üsul nəcisdə parazitin (kistalarının), onun antigeninin və ya DNT-sinin (PZR) aşkarlanmasıdır. Parazit nəcislə hər gün xaric olmadığı üçün analizin təkrarlanması lazım ola bilər. Qanda lyambliyaya qarşı anticisimlər (IgM, IgG) köməkçi məlumat verir. Diaqnoz həkim tərəfindən bütün nəticələr birlikdə qiymətləndirilərək qoyulur.
Nəcis analizi, PZR ilə lyambliya DNT-si, lyamblioz IgM və IgG, həkim infeksionist-parazitoloq qəbulu, parazitoloji check-up.
Müalicə prinsipi
Diaqnoz təsdiqlənəndən sonra protozoy əleyhinə müalicə təyin olunur. Uşaqlarda susuzlaşmanın qarşısını almaq üçün kifayət qədər maye verilməsi vacibdir.
Profilaktika
- Yalnız təhlükəsiz (qaynadılmış, təmizlənmiş) su içmək
- Əlləri yeməkdən əvvəl və tualetdən sonra yumaq
- Meyvə-tərəvəzi yaxşı yumaq
- Hovuzda və açıq su hövzələrində suyu udmamaq
Mövzuya aid videolar
Videolar YouTube-da açılır.
