Parazitar xəstəliklər
Toksoplazmoz
Qısa cavab
Toksoplazmozu birhüceyrəli parazit Toxoplasma gondii törədir. İnsan az bişmiş ət, pişik nəcisi ilə çirklənmiş torpaq və ya qum, yuyulmamış meyvə-tərəvəz vasitəsilə yoluxur. Sağlam insanlarda çox vaxt əlamətsiz və ya yüngül keçir. Hamiləlik dövründə ilk dəfə yoluxma döl üçün təhlükəlidir. Diaqnoz qanda IgM və IgG anticisimlərinin təyini ilə qoyulur.
Necə yoluxur
- Çiy və ya az bişmiş ət
- Pişik nəcisi ilə çirklənmiş torpaq, pişik qabının qumu, bağ işləri
- Yuyulmamış meyvə-tərəvəz, çirklənmiş su
- Hamiləlikdə anadan dölə
Əlamətlər
Əksər sağlam insanlarda əlamət olmur və ya qripə bənzər yüngül əlamətlər, limfa düyünlərinin böyüməsi müşahidə olunur. İmmuniteti zəif olanlarda xəstəlik ağır gedə bilər.
Kimlər üçün xüsusi risk var
- Hamilələr: hamiləlik zamanı ilk dəfə yoluxma dölə keçə bilər.
- İmmuniteti zəifləmiş şəxslər.
Diaqnostika
Qanda toksoplazmaya qarşı IgM və IgG anticisimlərinin təyini. Bu testlər TORCH panelinə də daxildir.
Toksoplazmoz IgM və IgG, TORCH paneli (toksoplazmoz, məxmərək, sitomeqalovirus, herpes), həkim infeksionist-parazitoloq və ginekoloq qəbulu.
Profilaktika
- Əti yaxşı bişirmək, çiy ətlə işlədikdən sonra əlləri və alətləri yumaq
- Meyvə-tərəvəzi yaxşı yumaq
- Hamiləlikdə pişik qabını başqasının təmizləməsi və ya əlcəklə işləmək, bağ işlərində əlcək taxmaq
- Ev pişiklərini müntəzəm baytar nəzarətində saxlamaq
Sual-cavab
Pişik saxlayırıq, hamiləlik planlaşdırıram. Nə etməliyəm?
Hamiləlikdən əvvəl toksoplazmoza qarşı anticisimləri yoxlatdırmaq olar. Bu, keçmişdə yoluxma olub-olmadığını göstərir. Hamiləlik dövründə pişik qabını başqası təmizləməli, bağ işləri əlcəklə görülməli, ət yaxşı bişirilməlidir. Pişiyin özü də müntəzəm baytar nəzarətində olmalıdır.